Set quà tết doanh nghiệp ngày nay không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa tri ân mà còn thể hiện sự quan tâm đến sức khỏe lâu dài của người nhận. Tuy nhiên, dù được chăm sóc bằng nhiều hình thức khác nhau, một thực tế đáng lo ngại trong xã hội hiện đại là tình trạng lạm dụng thuốc tây ngày càng phổ biến. Việc sử dụng thuốc không đúng cách, kéo dài hoặc không có chỉ định y tế đang trở thành nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan – cơ quan đóng vai trò trung tâm trong quá trình giải độc và chuyển hóa của cơ thể. Gan là “nhà máy lọc” lớn nhất, tiếp nhận và xử lý hầu hết các hoạt chất từ thuốc trước khi đào thải ra ngoài. Khi thuốc được sử dụng hợp lý, gan có thể tự cân bằng và phục hồi. Ngược lại, khi thuốc bị lạm dụng, gan phải hoạt động quá tải, dẫn đến nguy cơ viêm gan do thuốc, tăng men gan, gan nhiễm mỡ, thậm chí suy gan nếu kéo dài. Vì sao lạm dụng thuốc tây gây hại nghiêm trọng cho gan? Hầu hết các loại thuốc tây như thuốc giảm đau, hạ sốt, kháng sinh, thuốc kháng viêm, thuốc an thần hay thuốc điều trị bệnh mạn tính đều được chuyển hóa qua gan. Trong quá trình này, gan tạo ra các chất trung gian, một số trong đó có thể gây độc nếu tích tụ với nồng độ cao. Khi người bệnh tự ý tăng liều, dùng thuốc kéo dài hoặc kết hợp nhiều loại thuốc cùng lúc, lượng chất độc sinh ra vượt quá khả năng xử lý của gan. Điều này khiến tế bào gan bị tổn thương, phản ứng viêm xuất hiện và chức năng gan suy giảm theo thời gian. Đáng lo ngại là tổn thương gan do thuốc thường diễn ra âm thầm, khó phát hiện ở giai đoạn đầu. Những thói quen dễ dẫn đến lạm dụng thuốc Một trong những nguyên nhân phổ biến là thói quen tự ý mua thuốc không kê đơn khi gặp các triệu chứng nhẹ như đau đầu, cảm cúm, đau xương khớp hay mất ngủ. Nhiều người có tâm lý “uống cho nhanh khỏi” mà không lường hết tác động lâu dài của thuốc lên gan. Ngoài ra, người trung niên và cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính, phải dùng thuốc lâu dài. Nếu không được theo dõi chặt chẽ, việc dùng đồng thời nhiều loại thuốc có thể gây tương tác thuốc, làm tăng độc tính cho gan. Trẻ em cũng là đối tượng dễ bị ảnh hưởng nếu cha mẹ tự ý dùng thuốc không đúng liều hoặc kéo dài thời gian sử dụng. Dấu hiệu cảnh báo gan đang bị tổn thương do thuốc Tổn thương gan do lạm dụng thuốc không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ ràng. Một số dấu hiệu ban đầu có thể kể đến như mệt mỏi kéo dài, chán ăn, đầy bụng, buồn nôn, nóng trong người, nổi mụn, nước tiểu sẫm màu hoặc da xỉn hơn bình thường. Khi tình trạng nặng hơn, người bệnh có thể xuất hiện vàng da, vàng mắt, đau tức vùng hạ sườn phải. Đặc biệt, ở trẻ nhỏ – đối tượng có hệ thống giải độc chưa hoàn thiện – việc sử dụng thuốc cần được giám sát chặt chẽ. Nhiều phụ huynh hiện nay quan tâm đến sâm trẻ em hàn quốc như một giải pháp hỗ trợ thể lực và đề kháng. Tuy nhiên, dù là sản phẩm hỗ trợ hay thuốc điều trị, việc sử dụng đúng liều, đúng độ tuổi và phù hợp thể trạng vẫn là yếu tố quan trọng nhất để tránh gây áp lực không cần thiết cho gan. Làm thế nào để giảm nguy cơ tổn thương gan do thuốc tây? Nguyên tắc đầu tiên là chỉ dùng thuốc khi thực sự cần thiết và có chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý tăng liều, kéo dài thời gian dùng thuốc hoặc dùng lại đơn thuốc cũ cho các triệu chứng tương tự. Khi đang điều trị nhiều bệnh cùng lúc, người bệnh cần thông báo đầy đủ các loại thuốc đang sử dụng để bác sĩ điều chỉnh phù hợp. Bên cạnh đó, lối sống lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc giảm phụ thuộc vào thuốc. Chế độ ăn cân đối, giàu rau xanh, trái cây tươi, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, rượu bia và chất kích thích sẽ giúp gan giảm gánh nặng chuyển hóa. Uống đủ nước mỗi ngày và duy trì vận động nhẹ nhàng cũng góp phần hỗ trợ chức năng gan hiệu quả hơn. Ở giữa đoạn này, có thể thấy nhiều người lựa chọn các sản phẩm bồi bổ tiện lợi như nước hồng sâm hàn quốc dạng gói để bổ sung dưỡng chất và nâng cao thể trạng. Tuy nhiên, các sản phẩm này chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị và càng không nên được sử dụng để “bù đắp” cho việc lạm dụng thuốc tây. Theo dõi chức năng gan định kỳ – việc không nên bỏ qua Đối với những người phải dùng thuốc lâu dài, việc kiểm tra chức năng gan định kỳ là vô cùng cần thiết. Các xét nghiệm men gan, siêu âm gan giúp phát hiện sớm những bất thường, từ đó điều chỉnh phác đồ điều trị kịp thời. Phát hiện sớm tổn thương gan không chỉ giúp bảo vệ gan mà còn ngăn ngừa nhiều biến chứng nguy hiểm về sau. Gia đình cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nhắc nhở và hỗ trợ người thân sử dụng thuốc đúng cách. Sự quan tâm đúng mức, thay vì chủ quan hoặc quá phụ thuộc vào thuốc, sẽ giúp gan được bảo vệ tốt hơn trong dài hạn. Kết luận Lạm dụng thuốc tây là mối nguy âm thầm nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho gan nếu không được kiểm soát kịp thời. Sử dụng thuốc hợp lý, kết hợp lối sống lành mạnh và theo dõi sức khỏe định kỳ chính là chìa khóa giúp giảm nguy cơ tổn thương gan. Bảo vệ gan hôm nay không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh hơn mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sức khỏe lâu dài trong tương lai.
