Nhờ có cách thức chăn nuôi công nghệ, xây hầm biogas để tạo năng lượng và bảo vệ môi trường, hầu hết hộ nông dân có trang trại nuôi heo, bò tại TPHCM đã “miễn nhiễm” với dịch bệnh đồng thời thu được lợi nhuận cao một cách vững bền… CHĂN NUÔI XANH, TIỀN VÔ TÚI Ông Huỳnh Công Bằng ngụ ấp Trung Lân (xã Bà Điểm, huyện Hóc Môn, TPHCM) hiện có trang trại với diện tích 700 m 2 được biết đến như những hộ chăn nuôi tiên phong cho mô hình "chăn nuôi xanh” đạt hiệu quả kinh tế cao. Ngay từ khi xây dựng trang trại, ông Bằng đã bắt tay kiểu dáng chuồng trại hoàn toàn khép kín, kỹ thuật như: kết cấu quạt làm mát, kế bên chuồng có rèm che, phía trước trại bề ngoài một dàn máy làm lạnh kiểu tổ ong để làm mát chuồng, phía sau gắn 4 quạt máy cỡ lớn liên tục quay để thông gió; điểm nhấn ông cho tôn tạo hầm biogas (gồm 3 hầm) để xử lý chất thải và tận dụng khí đốt phục vụ sinh hoạt, chạy máy phát điện với công suất 10kW/h. Từ khi có máy phát điện chạy bằng khí gas từ ham biogas, các vật dụng dùng điện sử dụng cho phân phối và sinh hoạt của gia đình như bơm nước, đun nấu, thắp sáng, sưởi ấm, làm mát cho heo và các tiện nghi khác đều hoạt động hết công suất mà điện vẫn ổn định, khiến cho giảm bớt tình trạng thiếu điện nghiêm trọng tại TPHCM. Ông Bằng nói: “Việc áp dụng trong khí gas từ hầm biogas đã giúp gia đình tiết kiệm từ 3 – 4 triệu đồng/tháng, một khoản tiền không nhỏ. Cũng nhờ cách này mà đàn heo 400 con luôn khỏe mạnh, sạch bệnh, tạo nguồn hàng ổn định và thu lãi đều đặn. Mỗi năm gia đình tôi lãi ròng 300 – 400 triệu đồng” Tương tự, trại chăn nuôi của bà Huỳnh Thị Một (ấp Chánh 2, xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn) cũng là một liên hệ "chăn nuôi xanh” phục vụ hầm biogas. Bà Một cho biết, chính thủ thuật hiệu quả và lớn mạnh này mà từ 2 con heo nái ban đầu, đến nay gia đình bà đã gây dựng nên cơ nghiệp lớn gồm 250 heo thịt, 36 heo nái. Hàng tháng xuất chuồng 2 – 3 lứa heo thịt 50 – 60 con, mỗi năm thu lãi ròng trên 200 triệu đồng. ngoại trừ, bà còn nuôi thêm 35 con bò sữa, trong đó 12 con đang khai thác sữa cho thu nhập gần 100 triệu đồng/năm, chưa kể lợi nhuận từ việc vỗ béo bê đực lai lấy thịt. Còn bà Nguyễn Thị Giàu (ấp Xuân Thới Đông 1, xã Xuân Thới Đông, huyện Hóc Môn) cũng nhiều năm liền đạt danh hiệu nông dân đem lại, buôn bán giỏi, thành đạt cấp huyện và xã khi có trong tay 2 trại chăn nuôi xanh, với tổng đàn hơn 200 con heo nái và thịt. Bà Giàu cho biết, do ý thức được tầm quan trọng của môi trường, ngay từ đầu trang trại của bà đã chú ý đến việc xử lý nguồn chất thải chăn nuôi bằng cách tôn tạo hầm biogas để tận dụng khí đốt, uy tín sức khỏe cho vật nuôi và cộng đồng Chính vì môi trường chăn nuôi sạch sẽ, kiểm soát tốt dịch bệnh nên đàn heo cứ lớn phây phây, các chỉ tiêu kinh tế công nghệ đều đạt và vượt như: heo nái sinh sản bình quân 2,2 lứa/nái/năm; 9 – 10 con/lứa; heo con cai sữa 8 – 10 kg/con; heo thịt sau 4,5 tháng nuôi đạt 90 – 100 kg/con; tỷ lệ thịt xẻ đạt 77%. Hiện trung bình mỗi tháng bà Giàu xuất chuồng 70 – 80 con heo, mỗi năm xuất gần 1.000 con, thu lãi ròng hàng trăm triệu đồng. LỰA CHỌN HẦM BIOGAS NÀO? Theo PGS.TS Dương Nguyên Khang – Trường ĐH Nông Lâm TPHCM, vận dụng đã khẳng định hầm biogas đang chế tạo hiệu quả kinh tế cho các trại chăn nuôi. Nồng độ chất thải sau xử lý thấp, hiệu quả xử lý nồng độ chất thải lên đến 90%, khí biogas sinh ra trong lúc lên men được thu hồi và tái dùng chính vào làm năng lượng chạy máy phát điện và che chở được môi trường. Hiện ở VN đang vận dụng phần lớn kiểu hầm biogas, đa dạng hơn cả là công nghệ biogas theo kiểu Trung Quốc, Ấn Độ và của riêng VN. Cụ thể, hầm biogas theo kiểu Trung Quốc là mô hình hầm nắp cố định hình vòm KT1 có cấu trúc vững, độ bền cao, gas sinh ra có áp suất cao. Nhưng nhược điểm là cần kỹ thuật viên có tay nghề để tôn tạo và bảo trì, đồng thời chi phí cũng khá cao: 1,2 – 1,5 triệu đồng/m3 hầm. Thứ hai là hầm biogas nắp nổi (Ấn Độ) có cấu trúc gọn, chiếm ít khoảng trống tôn tạo, nhưng do giá thành cao hơn các loại hầm khác nên số lượng lắp đặt còn khiêm tốn. ngoài, nắp nổi khá nặng nề, dễ rỉ sét nên chỉ một số ít cơ sở dáng dấp và tôn tạo. Loại thứ 3 rộng rãi hơn là túi biogas bằng nylon polyethylene (PE) với giá cả xây dựng chỉ bằng khoảng 1/4 - 1/5 giá hầm xây (khoảng 2 triệu đồng/túi) nên rất thu hút hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. không những, loại túi này có khoa học lắp đặt giản dị, tầm giá thấp, vận hành đơn thuần, sửa chữa đơn thuần, không cần tay nghề cao. Nhược điểm cần chú tâm là túi biogas cần tránh ánh nắng và tác động cơ học làm rách. Loại thứ 4 cũng khá rộng rãi tại VN là hầm biogas composite, được xây dựng bằng sợi nhựa cao cấp, qua các khoa học thủ công hoặc các khuôn đúc làm bằng máy nén hơi nóng kỹ thuật cao từ Trung Quốc đã mang lại nhu cầu kỹ thuật, ngoại hình thuần phác, gọn nhẹ, hiệu quả sinh gas cao, dễ lắp đặt vận hành. Loại thứ 5 là hầm biogas phủ bạt nhựa HDPE, cần phải có áp dụng trong trong các trại chăn nuôi lớn, tập trung. Loại nhựa này có tuổi thọ và độ bền cao (10 – 15 năm), tuy đầu tư tốn kém nhưng giá tiền tính trên đơn vị khoảng không sử dụng hố gas lại rất rẻ, vận hành giản dị, bảo trì dễ, đáp ứng lượng gas lớn cho vận hành máy phát điện
