Không chỉ có giá trị về lịch sử kiến tạo và thiên nhiên, Đắk Nông có bề dày lịch sử nền văn hóa với những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể đa dạng, mềm dẻo và đặc biệt. nổi bật là không gian đời sống văn hóa cồng chiêng; sử thi Ot N’drong; hệ thống lễ hội dân gian; dệt thổ cẩm; đàn Tính hát Then… Hiện nay, trong Nhân dân còn bảo tồn, giữ gìn nhiều vốn đời sống văn hóa phong tục mang đặc trưng riêng của mỗi người bản xứ, vùng miền. Qua đó, đóng góp to lớn vào viện bảo tàng người bản xứ Đắk Nông nói riêng và Việt Nam nói chung. Trăn trở về công tác lưu giữ, phát huy quý giá đời sống văn hóa, nghề phong tục của các dân tộc thiểu số (DTTS) trước nguy cơ mai một bản sắc, các nghệ nhân DTTS gửi gắm tâm tư, nguyện vọng về các giải pháp, cơ chế chính sách phù hợp để giữ gìn văn hóa tập quán trong thời kỳ hội nhập và phát triển. Tìm hiểu thêm : tranh son dau Maison Chance nghệ thuật ưu tú H’Nir nghệ nhân H’Nir (SN 1956) là người truyền lửa nền văn hóa tập quán người bản xứ Mạ ở xã Quảng Khê (Đắk Glong). Bà am hiểu và nhiệt tình giữ nghề dệt thổ cẩm như vái, áo, túi, khăn, khố và biết nhiều bài múa, hát dân ca… của người Mạ. Bà hoàn hảo các cấp chính quyền tiếp tục hứng thú, tạo điều kiện tốt hơn nữa và thường xuyên mở nhiều lớp nghề dệt thổ cẩm để nhiều người biết dệt thổ cẩm phong tục. nghệ thuật H’Nir (bên trái) chỉ dẫn học viên bản địa Mông cách dệt thổ cẩm của người Mạ tại làng du lịch địa phương thôn 3, xã Đắk Som (Đắk Gong) Tỉnh, các ngành chức năng cần hỗ trợ giới thiệu sản phẩm dệt thổ cẩm tại các Làng nền văn hóa du lịch cộng đồng nằm trên tuyến công viên địa chất toàn cầu Đắk Nông để khách du lịch khi đến Đắk Nông khám phá có thể đơn giản mua làm kỷ niệm… Đó là cách để khuyến khích thế hệ trẻ học, lưu giữ, phát huy nghề thổ cẩm truyền thống; đồng thời tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân vùng. Tìm hiểu thêm : tranh son dau phong canh HCM Nhà May Mắn nghệ thuật H’Nir chia sẻ về quá trình truyền dạy nghề dệt thổ cẩm với phóng viên Báo Đắk Nông nghệ sĩ Nhân dân H’Jang Bà H’Jang (SN 1942) ở làng xã Kiến Đức (Đắk R’lấp) là nghệ sĩ Nhân dân được Nhà nước công nhận và phong tặng danh hiệu 5 2019 vì “Đã có nhiều cống hiến xuất sắc trong lưu giữ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc”. Tuổi đã cao nhưng ngày ngày bà vẫn miệt mài bên khung cửi để dệt nên những tấm vải màu sắc sặc sỡ của bản địa M’nông. Sau khi dệt thành những tấm vải, bà lại kiểu dáng, ngồi bên bàn máy khâu may lên các sản phẩm váy, áo, túi, khăn… theo ý muốn. nghệ sĩ Nhân dân H’Jang (bên trái) chỉ dẫn thế hệ trẻ cách tạo hoa văn, dệt thổ cẩm phong tục Theo nghệ nhân Nhân dân H’Jang, chính quyền các cấp cần thường xuyên tổ chức giao lưu đời sống văn hóa, văn nghệ; nhóm tái hiện lại các lễ, hội tập quán. Bên cạnh đó, động viên, khuyến khích các tầng lớp Nhân dân, cán bộ, công nhân, viên chức nên mặc thường xuyên trang phục truyền thống dân tộc mình mỗi dịp lễ, hội, tết… để thể hiện sự đa dạng đa sắc 54 người bản xứ Việt Nam. nghệ thuật ưu tú Nông Văn Hưu nghệ nhân ưu tú Nông Văn Hưu, xã Nam Dong (Cư Jút) hiện đang giữ gìn nhiều hiện vật, tư liệu hát Then đàn Tính của người bản xứ Tày. Ông trực tiếp sáng tác nhiều điệu Then và nghiên cứu, dịch sang tiếng Việt được hơn 150 bài. Nhiều bài Then hay, ý nghĩa do ông sáng tác như: Khúc tâm tình Đắk Nông, Pắc Pó mùa thu (ca ngợi Bác Hồ), Lời Then dâng Bác, Lời chào xứ Lạng, Đắk Nông kính chào quý khách…; đã được Câu lạc bộ hát Then xã Nam Dong dàn dựng và biểu diễn đã nhận được nhiều giải thưởng cao trong các liên hoan đàn Tính, hát Then của tỉnh, địa phương và toàn quốc. Ông Nông Văn Hưu không chỉ sáng tác lời Then mà còn biết chế tác đàn Tính Theo nghệ sĩ Nông Văn Hưu, thực tế nhiều nét đặc trưng, quan trọng của các loại hình nền văn hóa phi vật thể đang dần mai 1. Nguyên nhân sâu xa chính là trong cộng đồng chưa hiểu được sự cần thiết phải lưu giữ và phát huy. đặc biệt, các cấp cơ sở vẫn chưa quan tâm đúng mức việc lưu giữ các giá trị nền văn hóa phong tục trong cộng đồng. lịch trình tới, các cấp chính quyền, cơ quan quản lý Nhà nước phải quan tâm, tạo điều kiện cho những nghệ nhân “chưa chính danh” góp mặt các hội thi, liên hoan để bổ sung vào bản thành tích nhằm hoàn thiện hồ sơ phong tặng hoặc có sự mềm dẻo trong tiêu chí phong tặng đối với các nghệ nhân lớn tuổi. Càng có nhiều nghệ sĩ thì công tác bảo tồn, bảo tồn và truyền dạy đời sống văn hóa cũng như nghề tập quán càng được thực hiện tốt. nghệ thuật ưu tú Y Sim Ê ban Với đội ngũ người có đẳng cấp ở Đắk Nông không thể không nhắc tới nghệ sĩ ưu tú Y Sim Ê Ban (sinh năm 1959), bản địa Ê đê, buôn Nui, xã Tâm Thắng (Cư Jút). Không những biết đánh cồng chiêng, chỉnh chiêng, ông Y Sim còn sử dụng thuần thục và chế tác nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Ê đê như đàn gung, đàn bruốt, đinh 5, đinh tuốt, tù và, trống... Những giai điệu thân thiết, thân thương, gắn với cuộc sống hằng ngày của người dân nơi đây được ông bảo tồn và truyền tải đến mọi người. Cũng chính điều đó làm ông ngày càng gắn bó mật thiết hơn với niềm đam mê nhạc cụ của bản địa cho dù cuộc sống thường nhật thay đổi, làm giảm đi nhiều những điều kiện để phát huy hết niềm say mê, yêu thích ấy. nghệ nhân ưu tú Y Sim Ê ban sử dụng thuần thục nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Ê đê Điều mà ông Y Sim Ê Ban vẫn trăn trở là những năm gần đây, bà con ở các buôn làng vì thấy cái lợi trước mắt đã bán chiêng, cổ vật, những vật dụng quan trọng trong nhà. Số chiêng lớn, chiêng nhỏ các buôn chỉ còn sót lại vài cái riêng lẻ nên mỗi khi biểu diễn gặp nhiều khó khăn vì chiêng phải đủ bộ mới đánh được, thiếu 1 chiếc không thành bộ chiêng. Bên cạnh đó, thế hệ trẻ không còn thơm ngon trong việc lưu giữ, lưu giữ đời sống văn hóa phong tục. khoảng thời gian tới, ông lý tưởng ngành nền văn hóa, vùng tiếp tục quan tâm hỗ trợ hơn nữa về vật chất, tinh thần, mở các lớp dạy cồng chiêng, đan lát, chế tác nhạc cụ để các lớp con cháu tiếp tục phát huy, trân giữ giá trị tốt đẹp của người bản xứ Ê đê. Qua đó, góp phần lưu giữ, làm phong phú hơn kho tàng văn hóa của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh Đắk Nông. Doanh nghiệp xã hội SG - Maison Chance Địa chỉ: 19A, Đ. Số 1, Kp 9, P. Bình Hưng Hoà A Q. Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam Hotline : 090 906 2528 Web site đặt tour du lịch Đắk Nông Nhà May Mắn : maison-chance.org/shop
